Maak gezondheidszorg financieel toegankelijk voor iedereen

Barbara Fienieg & Corinne Hinlopen

 

‘Act with Ambition!’ is de slogan waarmee vandaag de Wereld Universal Health Coverage (UHC) Dag gevierd wordt. UHC staat voor een zeer ambitieus doel: het garanderen van toegang tot adequate, essentiële gezondheidsdiensten voor iederéén tegen een betaalbare prijs. Het is een van de ambitieuze duurzame ontwikkelingsdoelen (Agenda2030) waar vrijwel elk land ter wereld ruim een jaar geleden voor tekende en waarvoor ook Wemos pleit.

Gezondheid wordt gezien als een groot goed, als doel op zich en als voorwaarde voor vooruitgang en ontwikkeling op andere terreinen, zoals onderwijs en werk. Het doel van UHC is dat arm en rijk, in welk land of welke regio dan ook, toegang hebben tot de nodige gezondheidsdiensten. Gezondheidszorg moet zowel geografisch als financieel toegankelijk zijn. Je moet niet 27 kilometer hoeven lopen voor een zwangerschapscontrole, zoals Cordaid vorig jaar op World UHC Day benadrukte. Verder moet dit soort preventieve basiszorg gratis of betaalbaar zijn.

 

Geen extra financiële lasten

Landen en internationale organisaties, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Wereldbank, zijn het op grote lijnen eens over de betekenis van financiële toegankelijkheid: de nodige gezondheidszorg (inclusief medicatie) mag niet leiden tot financial hazard. Huishoudens mogen niet in financiële moeilijkheden komen vanwege uitgaven voor gezondheid. De WHO en de Wereldbank rapporteerden in 2015 met grote zorg dat zeker 400 miljoen mensen nog geen toegang hebben tot essentiële gezondheidsdiensten en dat 6% van de bevolking in lage- en middeninkomenslanden (verder) in extreme armoede gedreven wordt door uitgaven voor gezondheid.

 

Stappen in de goede richting

Het realiseren van die financiële toegankelijkheid is een enorme uitdaging voor overheden wereldwijd. We zijn er nog lang niet. Hoe kunnen we bepalen of we stappen in de goede richting zetten? Moeten we blij zijn als steeds meer mensen een zorgverzekering hebben? De Inter-Agency Expert Group (IAEG), die de voortgangsindicatoren van de duurzame ontwikkelingsdoelen bewaakt, vond tot voor kort nog dat de financiële toegankelijkheid van zorg inderdaad te meten is aan de mate waarin mensen ‘verzekerd’ zijn. Echter, de WHO en vele ngo’s drongen aan op een alternatieve indicator. Met een zorgverzekering ben je namelijk níet automatisch verzekerd tegen te grote financiële aanslagen op de portemonnee. Daarnaast maken zorgverzekeringen in sommige landen de kloof tussen arm en rijk zelfs groter. De IAEG heeft dit voorstel omarmd.

 

Leed en hoge kosten

Ook in Nederland bestaan zorgen over de financiële toegankelijkheid van de zorg. Al in 2013 rapporteerde TNS NIPO in een onderzoek dat driekwart van Nederlandse medisch specialisten en huisartsen in eigen praktijk meemaakt dat mensen afzien van zorg vanwege de hoge kosten. Volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging had zelfs 94% van huisartsen dezelfde ervaring. Kortom: het huidige zorgsysteem brengt mensen in financiële problemen. Het eigen risico wordt steeds hoger, mensen volgen de verwijzingen van de huisarts naar de tweede lijn (waar het eigen risico begint te lopen) niet op en laten voorgeschreven medicijnen bij de apotheek liggen omdat ze die (deels) uit het eigen risico moeten betalen. Ook gaan steeds meer mensen niet naar de fysiotherapeut of tandarts, omdat ze hun eigen risico hiervoor niet willen aanspreken. Hierdoor groeien onschuldige klachten vaak uit tot ernstigere klachten, die niet alleen meer leed veroorzaken, maar ook duurder zijn om te verhelpen.

 

Tijd voor ambitie

Niet voor niets is de gezondheidszorg een belangrijk onderwerp in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2017. Daarmee is wat Wemos betreft de oproep van UHC Day ook aan de Nederlandse politieke partijen gericht, als zij zich nu warm lopen voor de verkiezingen: ‘Act with Ambition!’. Zorg ervoor dat mensen net zo goed in Nederland als in andere delen van de wereld toegang hebben tot de onmisbare gezondheidsdiensten. Met onze partners van het Health Systems Advocacy Partnership kijken we halsreikend uit naar de plannen, en vooral naar de realisatie ervan. Toon nu ambitie voor gezondheid voor iedereen.

Tags: , ,

Recente Blog items

‘Blended finance’ in de gezondheidszorg: draagt het bij tot billijke toegang tot gezondheidsdiensten?

31-01-2023

Door Marco Angelo  (global health advocate bij Wemos)

 

De laatste jaren groeit de belangstelling voor het inzetten van ‘blended finance’ om de toegang tot gezondheidszorg te verbeteren. Blended finance is een financiële constructie waarbij publieke middelen worden gecombineerd met particuliere investeringen om meer middelen voor duurzame ontwikkelingsprogramma’s te genereren. Het aantrekken van particuliere investeerders in ontwikkelingsfinanciering kan echter leiden tot onrechtvaardige resultaten. In dit artikel belichten we de gevolgen van blended finance voor gezondheidszorg en benadrukken we het belang van het waarborgen van eerlijke toegang.

 

Lees verder

Drie manieren om duurzame financiering voor gezondheidsbescherming te realiseren

01-06-2022

Door Mariëlle Bemelmans (directeur bij Wemos) en Myria Koutsoumpa (global health advocate bij Wemos)

Bij Wemos vinden we dat systeemverandering een effectievere manier is om health equity (eerlijke toegang tot zorg voor iedereen) te bereiken dan het aanpakken van de individuele elementen van gezondheidssystemen. We waren dan ook verheugd met de uitnodiging van de Belgische ontwikkelingsorganisatie Enabel – die zich richt op (onder andere) het versterken van gezondheidssystemen – om te spreken op de ‘International conference on social health protection’ in Niamey, Niger (10-13 mei). We deelden onze visie over duurzame financiering voor gezondheid en sociale bescherming met vertegenwoordigers uit tien Afrikaanse landen, bi- en multilaterale instellingen, academische instellingen en maatschappelijke organisaties.

Lees verder
nl_NLDutch