Nederland, kom op voor de WHO!

Corinne Hinlopen

 

Vrijdag 9 september, 4 uur ‘s middags. De Subtropen-zaal van het KIT puilt uit. De zaalwacht sleept extra stoelen aan. Ik moet toegeven: dit had ik niet verwacht. Wie komt er op zo’n prachtige nazomermiddag nu in een warme zaal zitten om te discussieren over gezondheidssystemen en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)? Die onderwerpen roepen bij de meeste mensen doorgaans geen hartstochtelijke reacties op.

Hier dus wel. Ik ben blij verrast. Samen met collega’s van CCoLA, Cordaid en het KIT doe ik mee in het discussiepanel. Vanuit mijn hoge zit vooraan in de volle zaal heb ik goed zicht op het gemengde publiek: (veel!) jonge mensen en meer ervaren rotten, studenten en hoogleraren, mensen met hun voeten in de klei en onderzoekers. Medewerkers van ministeries, van maatschappelijke organisaties, van bedrijven.

 

Ambigue rol

De discussiemiddag vindt plaats naar aanleiding van de publicatie van de IOB-evaluatie over Nederland en de WHO. Daarin worden enkele harde noten gekraakt, niet alleen over de WHO en hoeveel steken die heeft laten vallen tijdens de ebolacrisis van 2014/2015, maar ook over de ambigue rol van Nederland ten aanzien van de WHO. Nederland ‘onderschrijft volmondig het belang van de WHO’, maar laat ondertussen haar eigen bijdrage aan de WHO slinken. Nederland is het helemaal eens met de noodzaak van de hervormingen binnen de WHO, maar legt vooral de nadruk op ‘health security’: gezondheid omwille van veiligheid en bescherming tegen gezondheidsdreigingen van buitenaf. Nederland ziet ook geen meerwaarde in een eigen mondiale gezondheidsstrategie, want we hebben al een internationale gezondheidsagenda. Die uit niets meer bestaat dan het lijstje van onderwerpen waarop we reeds actief zijn.

 

De wereld verandert: zo ook de WHO?

In de zaal zijn de meningen verdeeld over de WHO. De vraag komt voorbij of we de WHO misschien moeten opheffen? Of het mandaat veranderen? Zoals de organisatie nu functioneert zit er in elk geval geen muziek in, zeggen sommigen. Met het trage tempo van de huidige hervormingen loopt de organisatie het risico dat de wereld haar aan alle kanten voorbij raast. Dan hebben we straks een perfect gereorganiseerde WHO die niet is toegerust op de uitdagingen en samenleving van de 21e eeuw. Een samenleving die steeds mondialer wordt en waarin behalve de lidstaten steeds meer verschillende partijen een rol willen en moeten spelen. Kan deze WHO dat aan? Nederland moet in elk geval duidelijk stelling nemen over de WHO en daarnaar gaan handelen. Zeker nu we voor de komende drie jaar lid zijn van de Uitvoerende Raad van de WHO. Een unieke kans om een stempel te drukken, om op te komen voor de gezondheid van mensen wereldwijd, en niet alleen voor onze eigen beleidsprioriteiten.

 

Eensgezinder zijn we in onze ontgoocheling over de conclusie van de IOB dat hun aanbevelingen in de huidige evaluatie bepaald niet nieuw zijn. Eerdere evaluatiestudies hebben dezelfde conclusies getrokken en gelijksoortige aanbevelingen gedaan. Dit geldt op WHO-niveau, voor het functioneren van de WHO, maar ook voor Nederland en de houding van Nederland tegenover de WHO. Erg. Heel erg. Moeten we duur geld blijven uitgeven om dezelfde conclusies te krijgen? Om vervolgens niets te veranderen?

 

Flexibele, duurzame basiszorg

Een belangrijk punt in de discussie betreft ook ons eigen handelen. Hebben wij, bevlogen professionals, ‘gezondheidssystemen’ eigenlijk wel goed genoeg uitgelegd en toegelicht? Kunnen uitleggen waarom investeren daarin zo ontzettend belangrijk is? Dat het niet voldoende is om te investeren in goede afspraken en procedures voor rampenparaatheid en crisisbestrijding (‘health security’), maar dat het juist gaat om het fundament, om een goed toegeruste, flexibele, duurzame basiszorg die tegemoetkomt aan alle behoeften van de gehele bevolking en daarmee aan het voorkomen van crises? Hebben we het te ingewikkeld gemaakt, te complex en te abstract voorgesteld? Dat het beter kan staat in elk geval vast. En die handschoen pakken wij, professionals van Wemos en onze collega-organisaties, graag op.

 

Lees ook het opiniestuk van Corinne Hinlopen op ViceVersa: ‘Waar blijft de Nederlandse strategie voor mondiale gezondheid?’

 

Lees hier een verslag van het debat op ViceVersa: ‘De WHO moet veranderen. Maar hoe?’

Tags: ,

Recente Blog items

‘Blended finance’ in de gezondheidszorg: draagt het bij tot billijke toegang tot gezondheidsdiensten?

31-01-2023

Door Marco Angelo  (global health advocate bij Wemos)

 

De laatste jaren groeit de belangstelling voor het inzetten van ‘blended finance’ om de toegang tot gezondheidszorg te verbeteren. Blended finance is een financiële constructie waarbij publieke middelen worden gecombineerd met particuliere investeringen om meer middelen voor duurzame ontwikkelingsprogramma’s te genereren. Het aantrekken van particuliere investeerders in ontwikkelingsfinanciering kan echter leiden tot onrechtvaardige resultaten. In dit artikel belichten we de gevolgen van blended finance voor gezondheidszorg en benadrukken we het belang van het waarborgen van eerlijke toegang.

 

Lees verder

Drie manieren om duurzame financiering voor gezondheidsbescherming te realiseren

01-06-2022

Door Mariëlle Bemelmans (directeur bij Wemos) en Myria Koutsoumpa (global health advocate bij Wemos)

Bij Wemos vinden we dat systeemverandering een effectievere manier is om health equity (eerlijke toegang tot zorg voor iedereen) te bereiken dan het aanpakken van de individuele elementen van gezondheidssystemen. We waren dan ook verheugd met de uitnodiging van de Belgische ontwikkelingsorganisatie Enabel – die zich richt op (onder andere) het versterken van gezondheidssystemen – om te spreken op de ‘International conference on social health protection’ in Niamey, Niger (10-13 mei). We deelden onze visie over duurzame financiering voor gezondheid en sociale bescherming met vertegenwoordigers uit tien Afrikaanse landen, bi- en multilaterale instellingen, academische instellingen en maatschappelijke organisaties.

Lees verder
nl_NLDutch