medicijnen

ACCESS TO MEDICINES

Door de stijgende prijzen van dure geneesmiddelen wordt de toegang tot medicijnen een steeds groter probleem, zelfs in welvarende landen zoals Nederland. Deze trend ondermijnt de financiële duurzaamheid van het gezondheidssysteem en brengt daarmee het recht op gezondheid en gelijke kansen voor een gezond leven in gevaar.

Binnen dit programma analyseren we de werking van het systeem van medicijnontwikkeling, identificeren we fouten in het systeem en stellen we relevante (beleids)aanpassingen voor. Met als doel dat iedereen, overal, toegang heeft tot hoogwaardige, betaalbare medicijnen die voldoen aan hun medische behoeften.

 

Wij dringen er bij Nederlandse en Europese beleidsmakers op aan om een ​​kritische houding aan te nemen ten aanzien van medicijnprijzen, transparantie en publiek rendement op publieke investeringen. Het is onze bedoeling dat meer EU-lidstaten de Nederlandse inspanningen steunen om de stijgende prijzen van dure medicijnen aan te pakken en beleid maken om deze trend tegen te gaan.

 

Op mondiaal niveau streven we ernaar dat de Wereldgezondheidsorganisatie een leidende rol vervult bij het aanpakken van de uitdagingen rond hoge medicijnprijzen wereldwijd. Bijvoorbeeld door eerlijke prijsmodellen voor te stellen en de kwestie in gezamenlijkheid met de lidstaten aan te pakken.

 

Dankzij onze goede staat van dienst op het gebied van toegang tot medicijnen, kunnen we vertrouwen op sterke netwerken en goede werkrelaties met verschillende beleidsmakers en politici, zowel op Nederlands als op EU-niveau.

Huidige tekortkomingen in het systeem van medicijnontwikkeling

Dat farmaceuten extreem hoge prijzen kunnen vragen, komt door de manier waarop medicijnen ontwikkeld en medicijnprijzen bepaald worden. Dit gebeurt binnen een complex systeem van (inter)nationale en EU regelgeving waarin grote commerciële belangen een rol spelen. Bovendien is het een systeem met veel stakeholders (o.a. overheid, zorgverzekeraars, universiteiten, ziekenhuizen, patiëntenverenigingen) met uiteenlopende en soms tegengestelde belangen. Het recht op gezondheid is in dat systeem kwetsbaar.

 

Wemos infographic Het systeem van medicijnontwikkeling

 

 

 

 

 

Deze infographic illustreert het systeem van medicijnontwikkeling. Onderin staan de problemen die we identificeren in het huidige systeem, evenals de (beleids)veranderingen die we voor ogen hebben om tot een rechtvaardige situatie te komen, die gelijke toegang tot redelijk geprijsde geneesmiddelen garandeert, vergoed door de zorgverzekering. (Klik op het plaatje om ‘m te vergroten)

 

Kritische beleidsvoorstellen

Wij willen dat Nederlandse en Europese beleidsmakers een kritisch standpunt innemen ten opzichte van medicijnprijzen en het gebrek aan nieuwe medicijnen met een therapeutische meerwaarde. Wij willen dat meer Europese lidstaten Nederland steunen in haar inspanningen om de steeds hogere medicijnprijzen aan te kaarten en om beleid voorstellen wat deze zorgelijke trend tegengaat. Op internationaal niveau willen we dat de Wereldgezondheidsorganisatie haar leiderschapsrol inneemt om hoge medicijnprijzen wereldwijd aan te pakken, door bijvoorbeeld beleidsvoorstellen te doen over eerlijke medicijnprijzen en door het probleem bij lidstaten aan te kaarten in een overeenkomst.

 

Gewenste verandering

  • De Nederlandse overheid moet strengere wetgeving ontwikkelen en voorstellen om eerlijke prijsmodellen voor geneesmiddelen te creëren en eisen voor transparantie in prijzen en kosten op zowel nationaal als EU-niveau vaststellen. Alternatieve bedrijfsmodellen voor de financiering van onderzoek en ontwikkeling (O&O) met betrekking tot geneesmiddelen moeten worden ontwikkeld en bevorderd.
  • Om de beschikbaarheid en toegankelijkheid van medicijnen te garanderen, moet de Nederlandse overheid voorwaarden stellen aan de manier waarop universiteiten en andere instellingen publieke financiering gebruiken voor medisch onderzoek en ontwikkeling; deze voorwaarden moeten de bevordering van toegankelijkheid en betaalbaarheid omvatten wanneer licentieovereenkomsten worden gesloten tussen universiteiten en farmaceutische bedrijven.
  • Nederlandse beleidsmakers moeten de politieke wil hebben om de lobby van de farmaceutische industrie tegen te gaan en de ongepaste invloed van de farmaceutische industrie op beslissingen van de Nederlandse regering, het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen en de EMA te controleren.
  • Om besluitvormingsprocedures te informeren, moet het EMA alle elementen met betrekking tot de ontwikkeling van geneesmiddelen volledig bekendmaken, inclusief financieringsbronnen en gegevens over klinische proeven.

 

Recente resultaten van ons werk:

  • Vlak voor de Europese verkiezingen in mei 2019 publiceerden we het manifest: ‘Gezondheid op de eerste plek. Ondertekenaars van dit manifest variëren van politici tot politieke jongerenorganisaties en mensen die actief zijn in de gezondheidszorg.
  • Een week voor de Europese Verkiezingen, op 16 mei 2019, organiseerden wij een publieksdebat in de Rode Hoed: ‘Farma’s Other Futures. Met onderzoekers, artsen, politici en experts spraken we over het huidige systeem van medicijnontwikkeling en prijsstelling, en alternatieve systemen.
  • Op vrijdag 10 mei 2019 publiceerden SOMO en Wemos het rapport Overpriced – Drugs developed with Dutch Public Funding over publiek geld dat in de ontwikkeling van nieuwe medicijnen wordt gestoken. Onder andere De Volkskrant en NPO Radio 1 besteedden ruim aandacht aan onze publicatie.
  • Voor eerdere resultaten, bekijk ons jaaroverzicht 2018 (Engels) en jaaroverzicht 2017 (Engels), of scrol door de nieuwsberichten op de website.

 

Ethisch testen

Wemos heeft een jarenlange track record in onderzoek naar ethische medicijntesten in lage- en midden-inkomenslanden en is een van de weinige organisaties in de EU die dit thema werkt. Een van onze meest recente lobbysuccessen is dat het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) jaarlijks moet rapporteren aan het Europees Parlement over activiteiten die zij uitvoert om te garanderen dat medicijnen die op de Europese markt komen ethisch getest zijn. In 2017 hebben we het rapport Clinical trials in Africa uitgebracht.

Video: deel patenten en kennis over vaccins om pandemie te stoppen

Om de coronapandemie zo snel mogelijk te stoppen, moeten we de productie van Covid-19-vaccins maximaliseren. De enkele farmaceutische bedrijven die nu veilige en effectieve vaccins produceren, zouden hun patenten en kennis moeten delen, zodat andere fabrikanten ook vaccins kunnen maken. Overheden en farmaceutische bedrijven overal ter wereld: maak werk van het delen van patenten en […]

Het Geneesmiddelendebat in De Balie

Hoe houden we geneesmiddelen bereikbaar en betaalbaar voor iedereen in Nederland en de rest van de wereld? Nu Nederland een opvallend trage start heeft gemaakt met de vaccinatiecampagne, staat de toegang tot medicijnen weer hoog op de agenda. Hoe kunnen we deze toegang verbeteren? Verschillende kandidaat-Kamerleden discussiëren hierover tijdens het Geneesmiddelendebat op 25 februari vanaf […]

Tweede Kamer wil druk verhogen op farmaceuten om kennis te delen

Goed nieuws: de Tweede Kamer heeft unaniem een motie aangenomen die de regering verzoekt om in Europees verband druk uit te oefenen op ontwikkelaars van Covid-19-vaccins om hun kennis en patenten te delen met andere farmaceuten. Doel hiervan is om veel meer fabrieken te benutten om vaccins te maken, zodat mensen wereldwijd sneller kunnen worden […]

Covid-19 vaccine

Wereldwijde vaccin-schaarste niet nodig als farmaceuten hun kennis delen

In een gezamenlijke brief roepen 54 maatschappelijke organisaties de regering op om ervoor te zorgen dat farmaceuten hun kennis over de ontwikkeling van vaccins gaan delen met andere bedrijven in een bestaande pool van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Hierdoor kan de wereldwijde productie en beschikbaarheid van Covid-19-vaccins omhoog om de pandemie sneller te stoppen.

Wemos in debat bij De Balie: Een vaccin voor iedereen?

In een uitzending van De Balie op 7 december voerde Wemos’ global health advocate Tom Buis een debat met Pia Dijkstra (Tweede Kamerlid D66) en Bart van Zijll Langhout (Vice-president Janssen) over de wereldwijde verdeling van een coronavaccin.

Wemos in EenVandaag: vasthouden aan patent coronavaccin treft lage- en middeninkomenslanden

Het was groot nieuws de afgelopen dagen; Pfizer is zeer dicht bij een werkend vaccin tegen Covid-19. De farmaceut houdt echter vast aan het patent. Dit beperkt de productie en maakt de prijs per vaccin hoger. Met name lage- en middeninkomenslanden dreigen hiervan de dupe te worden. Op 20 november gaf Wemos’ global health advocate […]