Zorg-personeel

MOBILITEIT VAN ZORGPERSONEEL

Gezondheidswerkers zijn oneerlijk verdeeld over de wereld. Wemos pleit daarom voor duurzaam en eerlijk zorgpersoneelsbeleid. Naar verwachting komen er tegen het jaar 2030 40 miljoen nieuwe banen in de gezondheidszorg bij, de meeste in midden- en hoge-inkomenslanden. Lage-inkomenslanden zien in dezelfde periode het tekort aan gezondheidswerkers juist groeien tot 18 miljoen. Dit zal schadelijke gevolgen hebben voor de volksgezondheid in deze landen.

Ons werk op het gebied van mobiliteit van zorgpersoneel is onderdeel van het Health Systems Advocacy Partnership, dat gericht is op het versterken van gezondheidssystemen in Sub-Saharaans Afrika evenals wereldwijd. De mobiliteit van gezondheidswerkers neemt toe en hun migratiepatronen worden dynamischer. De toename van vacatures in Europese hoge-inkomenslanden – die hogere salarissen en betere faciliteiten bieden – heeft een aanzuigende werking op zorgpersoneel uit lage-inkomenslanden met slechte werkomstandigheden en zwakke gezondheidssystemen. Dit zorgt ervoor dat het zorgpersoneelstekort in lage-inkomenslanden alleen maar oploopt en dat de volksgezondheid slechter wordt.

 

Maar lage-inkomenslanden hebben ook een aanzuigende werking op gezondheidswerkers uit zowel lage- als hoge-inkomenslanden. En de migratie van gezondheidswerkers vindt niet alleen plaats tussen landen, maar ook in landen zelf, evenals in én tussen verschillende regio’s. Dit toont aan dat de mobiliteit van zorgpersoneel wereldwijd geen een- of tweerichtingsverkeer is, maar heel dynamisch is.

WHO Code

Ons uitgangspunt is dat landen geen ontwikkelingsgeld voor gezondheid zouden moeten uitgeven, als ze tegelijkertijd zorgpersoneel aantrekken uit landen waar een tekort heerst.

 

De discussie over de toegenomen mobiliteit en migratie van zorgpersoneel moet juist ook gaan over herverdeling en goede werkomstandigheden. Samen met onze Afrikaanse partnerorganisaties zien wij erop toe dat zorginstellingen, vakbonden, beroepsorganisaties, niet-gouvernementele organisaties, zorgpersoneel, wervingsbureaus, migrantenorganisaties en ministeries zich houden aan de mondiale gedragscode van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor ethische werving van gezondheidswerkers. De code ontmoedigt de onethische werving van zorgpersoneel, aangezien dit zwakke gezondheidssystemen ondermijnt.

Wemos pleit voor verantwoorde werving van buitenlands zorgpersoneel

Coherent beleid voor een duurzaam zorgpersoneelsbestand

Beleidsmakers in de Europese Unie en Europese lidstaten moeten een coherente aanpak hanteren om zowel in als buiten Europa een duurzaam zorgpersoneelsbestand te kunnen realiseren en behouden. Dit vraagt om samenwerking tussen de zorgsector en andere sectoren – onderwijs, arbeid, migratie en financiën – in lijn met de WHO Code en andere internationaal afspraken op het gebied van zorgpersoneel.

Onze aanbevelingen luiden daarom als volgt:

  • EU lidstaten (waaronder Nederland) zetten zich in voor een duurzaam binnenlands zorgpersoneelsbestand, en niet terugvallen op ‘snelle oplossingen’ door zorgpersoneel te werven uit landen met een zwak gezondheidssysteem.
  • EU lidstaten (waaronder Nederland) co-investeren – in lijn met internationale afspraken zoals de WHO Code voor ethische werving van zorgpersoneel, de mondiale strategie voor Zorgpersoneel, en het vijfjaren actieplan voor werkgelegenheid in de zorg en inclusieve economische groei – als donoren in zorgpersoneel in lage-inkomenslanden.
  • EU lidstaten (waaronder Nederland) en Afrikaanse landen in het Health Systems Advocacy Partnership verbeteren data op het gebied van de mobiliteit en migratie van zorgpersoneel, geheel in lijn met provisies in de WHO Code en het protocol van de Vereniging van de Medische Raad van Afrika (AMCOA) en volgens aanbevelingen van de VN HEEG Commissie.

Health Workers for All

Van 2013 tot voorjaar 2016 coördineerde Wemos het Europese project Health Workers for All, waaraan acht landen meededen. Binnen het project verzamelden we case studies uit verschillende landen, organiseerden expert meetings en een handtekeningactie. Lees de eindpublicatie of ga naar onze Health Workers for All-pagina.